Dz.U. 2024 poz. 731 · obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. · 88 artykułów, 8 rozdziałów
Polski Akt o Dostępności — ustawa rozłożona na artykuły
Pełna nazwa: ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Wdraża dyrektywę 2019/882 (EAA) i od 28 czerwca 2025 r. jest prawem, wobec którego organ nadzoru może wezwać, zakazać i ukarać. Poniżej — to, co dotyczy stron, sklepów i aplikacji, cytowane z tekstu ustawy, z numerami artykułów, żeby każde zdanie dało się sprawdzić.
Skąd cytaty. Tekst ustawy pochodzi z Internetowego Systemu Aktów Prawnych (isap.sejm.gov.pl / eli.gov.pl). Ustawa zmienia jedenaście innych ustaw (rozdział 7) — tych zmian tu nie omawiamy, chyba że dotyczą stron internetowych. To nie jest porada prawna; to mapa, z którą łatwiej rozmawiać z prawnikiem.
Rozdział 1 — zakres i definicje (art. 1–5)
Ustawa określa wymagania dostępności produktów i usług, obowiązki podmiotów gospodarczych i system nadzoru rynku (art. 1). Za usługi odpowiada usługodawca (art. 2 pkt 2) — czyli każdy, kto „świadczy usługę lub oferuje świadczenie usługi konsumentowi na terytorium Unii Europejskiej” (art. 5 pkt 35). Siedziba poza Polską nie zwalnia: liczy się, gdzie jest konsument.
„Przepisy ustawy stosuje się do oferowanych lub świadczonych na rzecz konsumentów usług: 1) telekomunikacyjnych […], 2) dostępu do audiowizualnych usług medialnych, 3) towarzyszących usługom autobusowego i autokarowego transportu pasażerskiego, usługom wodnego transportu pasażerskiego oraz usługom lotniczego i kolejowego transportu pasażerskiego w zakresie: a) stron internetowych, b) usług oferowanych lub świadczonych za pomocą urządzeń mobilnych, w tym aplikacji mobilnych, c) biletów elektronicznych i usług elektronicznych systemów sprzedaży biletów, d) dostarczania informacji związanych z tymi usługami […], 4) bankowości detalicznej, 5) rozpowszechniania książek elektronicznych, 6) handlu elektronicznego — zwanych dalej «usługami».”
Kluczowa definicja dla właścicieli stron:
„usługi handlu elektronicznego – usługi oferowane lub świadczone na odległość przez strony internetowe i urządzenia mobilne, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta w celu zawarcia umowy;”
Cztery elementy: na odległość, przez stronę lub aplikację, na indywidualne żądanie konsumenta, w celu zawarcia umowy. Sklep spełnia wszystkie cztery. Ale spełnia je też formularz rezerwacji noclegu, zapis na płatny kurs online, zamówienie usługi z płatnością, abonament. Nie spełnia ich strona, na której konsument tylko czyta i dzwoni. Granica z przykładami.
Ustawa definiuje też cztery właściwości, które powtarza przy każdej usłudze — i które są tożsame z czterema zasadami WCAG:
„postrzegalność – właściwość usługi lub jej części lub informacji o produkcie albo usłudze umożliwiającą ich odbiór przez użytkownika za pomocą zmysłów słuchu, wzroku lub dotyku;”
„funkcjonalność – właściwość usługi lub jej części umożliwiającą użycie przez użytkownika wszystkich oferowanych przez nie funkcji;”
„zrozumiałość – właściwość usługi lub jej części lub informacji o produkcie albo usłudze umożliwiającą zrozumienie treści i informacji związanych z korzystaniem z produktu albo usługi zgodnie z ich przeznaczeniem.”
„kompatybilność – właściwość produktu albo usługi lub ich części umożliwiającą niezakłócone współdziałanie z innymi produktami lub usługami […], w tym z narzędziami wspomagającymi […];”
Konsument to „osoba fizyczna, która kupuje produkt lub korzysta z usługi w celach niezwiązanych z jej działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub z wykonywaniem wolnego zawodu” (art. 5 pkt 14). Platforma czysto B2B nie świadczy usług konsumentom — ale wystarczy, że kupić może również osoba prywatna.
Wyłączenia (art. 4)
„Przepisów ustawy nie stosuje się do: 1) usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców; 2) stron internetowych i aplikacji mobilnych w zakresie: a) map oraz map interaktywnych, w tym geoportali, w przypadku gdy […] dane teleadresowe i położenie geograficzne są prezentowane w sposób dostępny cyfrowo […], b) treści, które nie są finansowane i nie są tworzone przez dany podmiot gospodarczy oraz nie znajdują się pod jego kontrolą; 3) usług komunikacji miejskiej […].”
Mikroprzedsiębiorca w rozumieniu Prawa przedsiębiorców: mniej niż 10 pracowników średniorocznie i obrót lub suma bilansowa nieprzekraczające 2 mln euro. Zwolnienie dotyczy usług — nie produktów, nie strony jako takiej i nie chroni przed konsekwencjami z innych przepisów. Punkt 2 lit. b to komentarze użytkowników, osadzone treści innych firm, reklamy programatyczne — ale nie moduł płatności, który wybrałeś i wpiąłeś: ten jest pod Twoją kontrolą.
Rozdział 2 — wymagania dla usług (art. 12–21)
„W ramach oferowania i świadczenia usług zapewnia się: 1) udzielanie informacji w postaci papierowej lub elektronicznej o oferowanych i świadczonych usługach […] a także informacji niezbędnych do korzystania z usługi: a) za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego, b) w sposób zapewniający ich zrozumiałość, c) w formatach tekstowych umożliwiających wykorzystanie ich w alternatywnej i wspomagającej komunikacji […], d) za pomocą czcionki o odpowiednim rozmiarze i kroju, z uwzględnieniem przewidywalnych warunków użytkowania oraz z zastosowaniem wystarczającego kontrastu i odstępów między literami, wierszami i akapitami, e) z alternatywną prezentacją treści nietekstowych; 2) udzielanie informacji, o których mowa w pkt 1, w postaci elektronicznej w sposób zapewniający postrzegalność, funkcjonalność, zrozumiałość i kompatybilność tych informacji; 3) jednolitość stron internetowych i aplikacji mobilnych przez zapewnienie ich postrzegalności, funkcjonalności, zrozumiałości i kompatybilności.”
Przełożenie na stronę: regulamin i opisy usług jako prawdziwy tekst (nie obraz, nie PDF‑skan), czytelna czcionka i kontrast, alternatywy dla obrazów i wideo, a cała strona — WCAG. Punkt 3 jest tym, który obejmuje wszystko: „jednolitość” (w dyrektywie: „spójność”) stron i aplikacji według czterech zasad.
„Poza spełnianiem wymagań dostępności, o których mowa w art. 12, w ramach usług handlu elektronicznego zapewnia się: 1) udzielanie informacji o spełnianiu wymagań dostępności przez produkty albo usługi, jeżeli te informacje zostały podane przez obowiązany do tego podmiot gospodarczy; 2) postrzegalność, funkcjonalność, zrozumiałość i kompatybilność funkcji i metod służących identyfikacji stron usługi handlu elektronicznego, zachowaniu bezpieczeństwa oraz dokonywaniu płatności, składaniu podpisów elektronicznych i usług płatniczych stanowiących część tej usługi.”
Czyli: logowanie i rejestracja, CAPTCHA i weryfikacja, koszyk i płatność, bramka płatnicza (również cudza, jeśli jest częścią Twojej usługi), podpis elektroniczny. To są miejsca, w których najczęściej pada osoba niewidoma — i najczęściej pada audyt. Sklepy internetowe krok po kroku.
Kryteria funkcjonalne (art. 19) obowiązują tam, gdzie funkcja nie jest objęta art. 12–18: co najmniej jeden sposób korzystania bez wzroku, przy ograniczonym widzeniu, bez rozpoznawania barw, bez słuchu, bez głosu, bez precyzyjnej motoryki, przy ograniczonym zasięgu, z ograniczeniem ryzyka napadów fotogennych, z zachowaniem prywatności (art. 19 ust. 2).
Domniemanie zgodności (art. 20 ust. 1): usługa zgodna z normą zharmonizowaną lub specyfikacją techniczną „uznaje się, że spełnia wymagania dostępności w zakresie, w jakim te wymagania są objęte tymi normami”. Dla stron to EN 301 549 → WCAG 2.1 AA. Stan przywołania normy.
Nieproporcjonalne obciążenie (art. 21)
Wymagania obowiązują tylko w zakresie, w jakim nie wymagają „zasadniczej zmiany podstawowych właściwości” usługi i nie stanowią „nieproporcjonalnego obciążenia” (art. 21 ust. 1). Ocena jest obowiązkiem podmiotu, według trzech kryteriów kosztowych (ust. 3), z dokumentacją przechowywaną 5 lat (ust. 5–6), przekazywaną na żądanie organu (ust. 7) i — jeśli podmiot uznał, że jest zwolniony — zgłaszaną organowi niezwłocznie na piśmie (ust. 8). Usługodawca powtarza ocenę co najmniej co 5 lat i przy każdej zmianie usługi (ust. 10). Kto dostał na dostępność dofinansowanie, nie może się powołać na koszty (ust. 11). Innymi słowy: to nie jest furtka, tylko procedura z papierem i zgłoszeniem.
Rozdział 3 — obowiązki usługodawcy (art. 32–34)
„1. Usługodawca przeprowadza ocenę zgodności usługi z wymaganiami dostępności. 2. Usługodawca ma obowiązek: 1) w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie podać do publicznej wiadomości w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej oraz w sposób dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami określony w art. 12 ust. 2 informacje: a) o oferowanej i świadczonej usłudze, b) niezbędne do korzystania z usługi, c) o tym, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności; 2) udzielać informacji na temat procesu oferowania lub świadczenia usługi i jego monitorowania […]; 3) przechowywać informacje, o których mowa w pkt 1 i 2, przez cały okres, przez który usługa pozostaje w jego ofercie; 4) uwzględniać zmiany dotyczące oferowania lub świadczenia usługi, zmiany wymagań dostępności oraz zmiany w normach zharmonizowanych […]; 5) w przypadku gdy usługa nie spełnia wymagań dostępności, podejmować działania naprawcze […]; 6) niezwłocznie poinformować właściwy organ nadzoru rynku […] o niespełnianiu przez usługę wymagań dostępności […]; 7) na żądanie Prezesa Zarządu PFRON lub właściwego organu nadzoru rynku […] udzielać informacji koniecznych do wykazania zgodności […]; 8) współpracować […] w zakresie działań naprawczych […].”
Trzy rzeczy do zrobienia od razu: (1) ocena zgodności — czyli audyt; (2) informacja o dostępności w regulaminie — jak usługa spełnia wymagania; (3) procedura na wypadek stwierdzenia niezgodności, bo ust. 2 pkt 6 każe o niej samemu powiadomić organ. Brak oceny (ust. 1) i brak powiadomienia (ust. 2 pkt 6) są osobno zagrożone karą (art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. d i e). Art. 33 dodaje informację o dostępności lokalu, jeśli usługa jest świadczona również w budynku.
Rozdział 4 — skarga konsumenta (art. 35–37)
„1. Skarga może być złożona: 1) na piśmie – osobiście u podmiotu gospodarczego albo wysłana przesyłką pocztową […], albo wysłana na adres do doręczeń elektronicznych […]; 2) ustnie – telefonicznie albo osobiście do protokołu podczas wizyty konsumenta u podmiotu gospodarczego; 3) w postaci elektronicznej z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, o ile takie środki zostały do tego celu wskazane przez podmiot gospodarczy. 2. Podmiot gospodarczy rozpatruje skargę i udziela odpowiedzi […] w terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi. […] 4. W przypadku niedotrzymania terminu […] skargę uważa się za rozpatrzoną zgodnie z żądaniem skarżącego. Podmiot gospodarczy realizuje żądanie skarżącego w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia otrzymania skargi.”
Skarga musi zawierać dane konsumenta, wskazanie usługi, wskazanie niespełnionego wymagania i żądanie (art. 36 ust. 1); bez tego pozostaje bez rozpatrzenia (ust. 3). W szczególnie skomplikowanych przypadkach można przedłużyć do 60 dni, ale trzeba o tym zawiadomić w pierwszych 30 (art. 37 ust. 3). Odpowiedź odmowna musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o możliwości zawiadomienia PFRON (ust. 5–6). Odpowiedź pozytywna — termin realizacji nie dłuższy niż 6 miesięcy. Praktyczny wniosek: potrzebujesz skrzynki, procedury i kalendarza. Jak wygląda skarga od strony właściciela.
Rozdział 5 — nadzór rynku (art. 38–68)
System tworzą Prezes Zarządu PFRON, organy nadzoru rynku i organy celne (art. 38 ust. 2). Dla stron internetowych ważne są trzy organy:
| Usługa | Organ nadzoru rynku | Podstawa |
|---|---|---|
| Handel elektroniczny (sklepy, rezerwacje, płatne usługi online) | minister właściwy do spraw informatyzacji (Minister Cyfryzacji) | art. 38 ust. 3 pkt 2 |
| Bankowość detaliczna | Rzecznik Finansowy | art. 38 ust. 3 pkt 3 |
| Telekomunikacja, media audiowizualne, e‑booki, komputery, terminale | Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej | art. 38 ust. 3 pkt 1 |
| Transport autobusowy / kolejowy / lotniczy / wodny | WITD / Prezes UTK / Prezes ULC / urzędy morskie i żeglugi śródlądowej | art. 38 ust. 3 pkt 4–7 |
| Koordynacja, zawiadomienia od każdego, sprawozdania | Prezes Zarządu PFRON | art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 67 |
„W przypadku gdy w wyniku kontroli Prezes Zarządu PFRON lub właściwy organ nadzoru rynku ustalą, że usługa nie spełnia wymagań dostępności […] lub nie zostały wykonane obowiązki, o których mowa w art. 32 i art. 33: 1) wzywają usługodawcę do podjęcia działań naprawczych […] albo do zaprzestania oferowania lub świadczenia usługi oraz przedstawienia, w wyznaczonym terminie nie dłuższym niż 120 dni od dnia otrzymania wezwania, dowodów potwierdzających dokonanie tych czynności; 2) mogą, w drodze decyzji, zakazać oferowania lub świadczenia usługi na okres nie dłuższy niż 180 dni.”
Dalej: postępowanie z urzędu, gdy dowodów nie ma (art. 63), decyzja nakazująca dostępność, zakazująca usługi lub nakazująca powiadomienie konsumentów (art. 65 ust. 1), z możliwym rygorem natychmiastowej wykonalności (ust. 4). Każdy — nie tylko konsument — może złożyć do PFRON zawiadomienie o niespełnianiu wymagań (art. 67 ust. 1), które trafia do właściwego organu w 30 dni (art. 68 ust. 1). To ta ścieżka sprawia, że konkurent, organizacja pozarządowa albo audytor mogą uruchomić kontrolę.
Rozdział 6 — kary pieniężne (art. 73)
„Karze pieniężnej podlega: […] 2) usługodawca, który: a) nie zapewnia spełniania wymagań dostępności oferowanych lub świadczonych usług, o których mowa w art. 12–19, b) nie przekazał […] informacji, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 7, w terminie określonym w żądaniu […] albo przekazał informacje nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd, c) nie przedstawił dowodów, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1, w terminie […], d) nie wykonał obowiązku określonego w art. 32 ust. 1, e) nie wykonał obowiązku określonego w art. 32 ust. 2 pkt 6 – w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający […], jednak nie większej niż 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary […].”
Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej za 2025 r. ogłoszone przez Prezesa GUS wynosi 8 903,56 zł, więc górny pułap kary nałożonej w 2026 r. to 89 035,60 zł — chyba że 10 % ubiegłorocznego obrotu jest niższe. Wysokość zależy od wagi naruszenia, liczby usług i liczby osób dotkniętych (ust. 4); kara idzie na Fundusz Dostępności (ust. 5, 7) i podlega egzekucji administracyjnej (ust. 6). Pięć osobnych podstaw oznacza, że sama niedostępność, brak oceny zgodności i brak samodzielnego powiadomienia organu to trzy różne kary. Wszystkie konsekwencje, również te spoza ustawy.
Rozdział 8 — przepisy przejściowe (art. 84–88)
„Umowy o oferowanie lub świadczenie usług zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy mogą nadal obowiązywać w niezmienionej treści do dnia ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż do dnia 28 czerwca 2030 r.”
„Przepisów ustawy nie stosuje się do stron internetowych i aplikacji mobilnych w odniesieniu do treści: 1) zarejestrowanych z wyprzedzeniem mediów zmiennych w czasie opublikowanych przed dniem wejścia w życie ustawy; 2) będących plikami dokumentów opublikowanymi przed dniem wejścia w życie ustawy; 3) zarchiwizowanych, które nie były aktualizowane ani edytowane od dnia wejścia w życie ustawy.”
„Ustawa wchodzi w życie z dniem 28 czerwca 2025 r. […]”
Uwaga na częste nieporozumienie: „do 2030 r.” dotyczy umów zawartych przed 28 czerwca 2025 (np. abonamentu podpisanego w 2024), nie stron internetowych. Sklep, który dziś sprzedaje, dziś zawiera nowe umowy i dziś podlega ustawie. Stare wideo, stare PDF‑y i nieaktualizowane archiwum są wyłączone — ale nowy film i nowy regulamin już nie.
Lista kontrolna z tej strony
- Ustaliłem, czy świadczę usługę z art. 3 ust. 2 i czy jestem mikroprzedsiębiorcą (art. 4 pkt 1).
- Przeprowadziłem i udokumentowałem ocenę zgodności (art. 32 ust. 1).
- W regulaminie jest informacja, jak usługa spełnia wymagania dostępności (art. 32 ust. 2 pkt 1 lit. c).
- Identyfikacja, logowanie, płatność i podpis są dostępne (art. 18 pkt 2).
- Jest wskazany kanał elektroniczny do skarg i procedura na 30 dni (art. 37).
- Jeśli powołuję się na nieproporcjonalne obciążenie — mam dokumentację i zgłoszenie (art. 21 ust. 5–8).
- Wiem, kto jest moim organem nadzoru (art. 38 ust. 3).